કેશોદ વિશે
કેશોદ ગુજરાતના જૂનાગઢ જિલ્લાનું શહેર અને તાલુકા મથક છે. હવાઈમથક, રેલવે સ્ટેશન, મોટું માર્કેટિંગ યાર્ડ અને મગફળી-તેલ ઉદ્યોગ માટે જાણીતું આ શહેર સોમનાથ, ગીર અને જૂનાગઢ જવા માટે મહત્વનું કેન્દ્ર છે.
એક નજરે કેશોદ
- જિલ્લો
- જૂનાગઢ
- રાજ્ય
- ગુજરાત
- ગામ
- ૫૩
- તાલુકાની વસ્તી
- ૧,૯૪,૭૪૬ (વસ્તી ગણતરી ૨૦૧૧ · છેલ્લી સત્તાવાર)
- ક્ષેત્રફળ
- ૫૫૬.૬ ચો. કિમી
- પિન કોડ
- ૩૬૨૨૨૦
- એરપોર્ટ
- કેશોદ એરપોર્ટ (IXK)
- રેલવે સ્ટેશન
- કેશોદ (KSD)
- વાહન નોંધણી (RTO)
- GJ-11
- જાતિ પ્રમાણ
- ૯૪૩
- સાક્ષરતા
- ૭૮.૬૮%
- સમુદ્ર સપાટીથી ઊંચાઈ
- ૪૨ મીટર
કેશોદ શેના માટે જાણીતું છે?
કેશોદ હવાઈમથક (IXK)
જૂનાગઢ જિલ્લાનું એકમાત્ર હવાઈમથક, જે સોમનાથ અને સાસણ ગીર માટે નજીકનું છે. ૧૯૪૭માં જૂનાગઢના નવાબ અહીંથી જ પાકિસ્તાન ગયા હતા. [1] [2]
વધુ વાંચો →મગફળી અને તેલ મિલો
કેશોદમાં ૧૫૦થી વધુ મગફળી તેલની મિલો છે; સીંગતેલ અહીંનું મુખ્ય ઉત્પાદન છે. કેશોદ APMC યાર્ડ મગફળીના મોટા વેપાર માટે જાણીતું છે અને Agmarknet પર તેના દૈનિક ભાવ નોંધાય છે. [3] [4]
વધુ વાંચો →છકડા રિક્ષા
સૌરાષ્ટ્રનાં ગામડાંનું જાણીતું વાહન “છકડો” કેશોદમાં મોટા પાયે બને છે — કેશોદ છકડા ઉત્પાદન માટે પ્રખ્યાત છે. [5]
ફર્નિચર ઉદ્યોગ
શહેરમાં ૩૦૦થી વધુ નાના-મોટા ફર્નિચર ઉત્પાદન એકમો કાર્યરત છે. [6]
કાપડ બજાર
કેશોદનું કાપડ બજાર આસપાસના તાલુકાના લોકો માટે રિટેલ ખરીદીનું કેન્દ્ર છે. [7]
ગુજરાતની સૌથી મોટી ટીબી હોસ્પિટલ
રાજ્યની સૌથી મોટી ક્ષય (TB) હોસ્પિટલ કેશોદમાં આવેલી છે. [8]
વધુ વાંચો →અક્ષયગઢ ડુંગર
શહેરથી આશરે ૩ કિમી દૂર, લગભગ ૨૫૦ મીટર ઊંચો ડુંગર — ફરવા અને નજારો જોવાનું સ્થાનિક સ્થળ. [9]
વધુ વાંચો →કેસર કેરી
તાલુકાનાં કેટલાંક ગામ ગીર વિસ્તારમાં આવે છે, જે સિંહ અને “ગીર કેસર” કેરી માટે પ્રખ્યાત છે. ગીર કેસરને ૨૦૧૧માં GI ટેગ મળ્યો છે; નજીકનું તાલાળા તેનું મુખ્ય બજાર છે. [10] [11]
વધુ વાંચો →ઘેડ પંથક
કેશોદ, માંગરોળ અને પોરબંદર વચ્ચેનો નીચાણવાળો ઘેડ પ્રદેશ ચોમાસામાં ઓઝત સહિતની નદીઓનાં પાણીથી છલકાય છે; આ કાંપવાળી જમીન ખેતી માટે ફળદ્રુપ છે. [12] [13]
વધુ વાંચો →સ્વામિનારાયણ ઇતિહાસ — પંચાળા
ભગવાન સ્વામિનારાયણે પંચાળામાં રાસોત્સવ કર્યો હતો અને તિલક-ચાંદલાની પરંપરા અહીંથી શરૂ થઈ. [14]
વધુ વાંચો →બાલાગામ — દાસારામ અને વાસંગદેવી
બાલાગામમાં માર્ગી સાધુઓના દાસ બાવાનું મંદિર તથા વડનગરા નાગર બ્રાહ્મણોની કુળદેવી વાસંગદેવીનું મંદિર છે. [15]
વધુ વાંચો →રેલવે અને બસ જંક્શન
વેરાવળ–જૂનાગઢ–રાજકોટ રેલવે લાઇન પરનું સ્ટેશન અને GSRTC બસ સ્ટેન્ડ — સોમનાથ/ગીર જતા યાત્રિકો માટે અનુકૂળ મથક. [16]
વધુ વાંચો →ખેતી, પાક અને ફળ
ખેતી કેશોદ તાલુકાનો સૌથી મોટો રોજગાર છે. મગફળી અને કપાસ સૌથી મહત્વના પાક છે [17]; ગુજરાતી વિકિપીડિયાના ગામ-લેખો મુજબ તાલુકાનાં ગામોમાં નીચેના પાક મુખ્યત્વે થાય છે [18]:
- કપાસ
- ઘઉં
- જીરુ
- તલ
- બાજરી
- ચણા
- દિવેલી
- રજકો
- મગફળી
ફળ અને બાગાયત: ગીર પટ્ટાનાં ગામોમાં કેસર કેરી થાય છે — “ગીર કેસર” ને ૨૦૧૧માં ભૌગોલિક સંકેત (GI) મળ્યો છે અને નજીકનું તાલાળા તેનું મુખ્ય યાર્ડ છે [19] [20]. દરિયાકાંઠાના માંગરોળ–ચોરવાડ પટ્ટામાં નાળિયેરીની ખેતી જાણીતી છે [21]. તાલુકામાં પશુપાલન અને દૂધ મંડળીઓ (ડેરી) લગભગ દરેક ગામમાં છે [22].
ભાવ માટે બજાર ભાવ પાનું જુઓ. ગામદીઠ પાક અને સુવિધાની માહિતી દરેક ગામના પાના પર છે.
ભૂગોળ
કેશોદ સૌરાષ્ટ્રના દક્ષિણ ભાગમાં, દરિયાથી આશરે ૩૦ કિમી અંદર, સમુદ્ર સપાટીથી લગભગ ૪૨ મીટર ઊંચાઈ પર આવેલું છે. શહેરમાંથી સાબરી નદી પસાર થાય છે, જ્યારે ઓઝત નદી તાલુકાના નૈઋત્ય ભાગમાં આવેલા ઘેડ પંથકને પાણી પૂરું પાડે છે. શહેરથી લગભગ ૩ કિમી દૂર આશરે ૨૫૦ મીટર ઊંચો અક્ષયગઢ ડુંગર છે. તાલુકાનાં કેટલાંક ગામ ગીર વિસ્તારમાં આવે છે, જે સિંહ અને કેસર કેરી માટે પ્રખ્યાત છે. [23] [24]
અર્થતંત્ર
ખેતી સૌથી મોટો રોજગાર છે — મગફળી અને કપાસ મુખ્ય પાક છે; સાથે ઘઉં, જીરું, તલ, બાજરી અને ચણા પણ થાય છે. કેશોદમાં ૧૫૦થી વધુ મગફળી તેલની મિલો છે અને APMC માર્કેટિંગ યાર્ડ મગફળીના મોટા વેપાર માટે જાણીતું છે. શહેર છકડા રિક્ષાના ઉત્પાદન, ૩૦૦થી વધુ નાના-મોટા ફર્નિચર એકમો અને કાપડ બજાર માટે પણ ઓળખાય છે. ગુજરાતની સૌથી મોટી ટીબી હોસ્પિટલ કેશોદમાં આવેલી છે. [25]
વાહનવ્યવહાર
કેશોદ રેલવે સ્ટેશન પશ્ચિમ રેલવેની વેરાવળ–જૂનાગઢ–રાજકોટ લાઇન પર છે, જ્યાંથી રાજકોટ, અમદાવાદ, મુંબઈ, પુણે અને જબલપુર તરફની ટ્રેનો મળે છે. GSRTC બસ સ્ટેન્ડ પરથી જૂનાગઢ, સોમનાથ, વેરાવળ, રાજકોટ, અમદાવાદ, જામનગર અને ગાંધીનગર માટે નિયમિત બસો છે. શહેરથી લગભગ ૨.૫ કિમી દૂર કેશોદ હવાઈમથક (IXK) છે, જે જૂનાગઢ અને વેરાવળ પંથકને હવાઈ સેવા આપે છે. વધુ માટે કેમ પહોંચવું જુઓ. [26]
વસ્તી
વસ્તી ગણતરી ૨૦૧૧ મુજબ કેશોદ તાલુકાની વસ્તી ૧,૯૪,૭૪૬ છે, જાતિ પ્રમાણ ૯૪૩ અને સાક્ષરતા દર ૭૮.૬૮% છે. તાલુકાનું ક્ષેત્રફળ આશરે ૫૫૬.૬ ચો. કિમી છે અને તેમાં ૫૩ ગામ આવેલાં છે. નોંધ: ૨૦૧૧ પછી ભારતમાં નવી વસ્તી ગણતરી થઈ નથી (૨૦૨૧ની ગણતરી મુલતવી રહી હતી; આગામી ગણતરી ૨૦૨૭માં નિર્ધારિત છે), એટલે ૨૦૧૧ના આંકડા જ છેલ્લા સત્તાવાર આંકડા છે. [27] [28]
વિકિપીડિયા અનુસાર
કેશોદ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર પ્રદેશમાં આવેલા જૂનાગઢ જિલ્લાના કેશોદ તાલુકાનું નગર અને મુખ્ય મથક છે.
ભૂગોળ
કેશોદનું ભૌગોલીક સ્થાન ૨૧.૩° N ૭૦.૨૫° E. સમુદ્ર સપાટીથી સરાસરી ઊંચાઈ ૪૨ મીટર (૧૩૭ ફૂટ) જેટલી છે. કેશોદમાં હવાઈમથક આવેલું છે.
વસ્તી
કેશોદ શહેરનો વસ્તી, કલા, શિક્ષણ, સુવિધા અને સાંસ્કૃતિક રીતે ઘણો ઝડપી વિકાસ થઇ રહ્યો છે. તાલુકામાં મગફળી વિણાટ મિલ અને તેલમિલનો ઉદ્યોગ છે.
કેશોદ અને તાલુકાનાં જાણીતાં સ્થળો
બધું જુઓ →
સોનલ ધામ, મઢડા
મઢડા (તા. કેશોદ) ગામ આઈ શ્રી સોનલ માતાજીનું જન્મસ્થળ છે (૧૯૨૪).
અક્ષયગઢ ડુંગર
કેશોદ શહેરથી આશરે ૩ કિમી દૂર આવેલો અક્ષયગઢ ડુંગર શહેરની ઓળખ છે.
પ્રતીકાત્મક ફોટોકેશોદ હવાઈમથક (એરપોર્ટ)
કેશોદ હવાઈમથક (IXK) જૂનાગઢ જિલ્લાનું હવાઈમથક છે અને સોમનાથ તથા સાસણ ગીર જવા માટે સૌથી નજીકનાં એરપોર્ટમાંનું…
પંચાળા સ્વામિનારાયણ મંદિર
ભગવાન સ્વામિનારાયણે પંચાળામાં રાસોત્સવ કર્યો હતો અને અહીંથી સંપ્રદાયના આશ્રિતોમાં તિલક-ચાંદલો કરવાની શરૂઆત થઈ…
દાસારામ મંદિર, બાલાગામ
બાલાગામમાં માર્ગી સાધુઓના દાસ બાવા પંથનું દાસારામ મંદિર તથા જળ સમાધિ સ્થાન આવેલાં છે, જેને આહીર અને સગર સમાજ…
વાસંગદેવી મંદિર, બાલાગામ
બાલાગામથી પૂર્વ દિશામાં આશરે દોઢ કિમી દૂર આવેલું વાસંગદેવીનું મંદિર વડનગરા નાગર બ્રાહ્મણોમાં 'જોષીપુરા' અટક…
માણેકવાડા — “માળ” સ્થાનક અને ભીખુદાન ગઢવીનું ગામ
ચારણોનું ગામ માણેકવાડા લોકસાહિત્યની “સીમાડે સરપ ચિરાણો” કથા માટે જાણીતું છે — મઘરવાડા અને માણેકવાડા વચ્ચેની…
પ્રાચીન શિવ મંદિર, બડોદર
બડોદર ગામમાં વિક્રમ સંવત ૧૭૩૦ (આશરે ઈ.સ. ૧૬૭૪)માં કાઠી દરબાર શૂરાવાળાએ બંધાવેલું શિવ મંદિર છે — તાલુકાનાં…
ધુણેશ્વર બાપાનું મંદિર, ઇસરા
કેશોદથી પશ્ચિમે આવેલા ઇસરા ગામમાં ધુણેશ્વર બાપાનું મંદિર છે, જે આસપાસનાં ગામોનું શ્રદ્ધાસ્થાન છે.
શ્રીરામ મંદિર, અગતરાય
કેશોદથી ૭ કિમી ઉત્તરે આવેલા અગતરાય ગામમાં શ્રીરામ મંદિર આવેલું છે, જે ગામનું મુખ્ય ધાર્મિક સ્થળ છે.
કેશોદ GSRTC બસ સ્ટેન્ડ
શહેરની મધ્યમાં, રેલવે સ્ટેશનથી લગભગ ૧ કિમી દૂર આવેલું GSRTC બસ સ્ટેન્ડ — જૂનાગઢ, વેરાવળ, સોમનાથ, માંગરોળ,…
પ્રતીકાત્મક ફોટોકેશોદ રેલવે સ્ટેશન
કેશોદ રેલવે સ્ટેશન પશ્ચિમ રેલવેની રાજકોટ–જૂનાગઢ–વેરાવળ (સોમનાથ) લાઇન પર આવેલું છે.
પ્રતીકાત્મક ફોટોકેશોદ માર્કેટિંગ યાર્ડ (APMC)
કેશોદ માર્કેટિંગ યાર્ડ તાલુકાના ખેડૂતો માટે મગફળી, કપાસ, ઘઉં, ચણા, જીરુ, તલ જેવી જણસના વેચાણનું મુખ્ય કેન્દ્ર…
ઘેડ પંથક
કેશોદ, માંગરોળ અને પોરબંદર વચ્ચેનો નીચાણવાળો ઘેડ પંથક ચોમાસામાં ઓઝત સહિતની નદીઓનાં પાણી ફરી વળવા માટે જાણીતો…
કેશોદ તાલુકાનો નકશો
કેશોદનું હવામાન
લોડ થઈ રહ્યું છે…
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
કેશોદ ક્યાં આવેલું છે?
કેશોદ ગુજરાત રાજ્યના જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલું શહેર અને તાલુકા મથક છે. તે જૂનાગઢથી દક્ષિણે ૩૭.૫ કિમી રસ્તા માર્ગે · ૩૧ મિનિટ અને સોમનાથથી ૫૪.૩ કિમી રસ્તા માર્ગે · ૪૧ મિનિટ દૂર છે.
કેશોદ શેના માટે જાણીતું છે?
કેશોદ તેના હવાઈમથક (IXK), મગફળી અને તેલમિલ ઉદ્યોગ, મોટા APMC માર્કેટિંગ યાર્ડ, છકડા રિક્ષા અને ફર્નિચર ઉત્પાદન તથા કાપડ બજાર માટે જાણીતું છે. શહેર નજીક અક્ષયગઢ ડુંગર છે.
કેશોદ તાલુકામાં કેટલાં ગામ છે?
આ સાઇટ પર કેશોદ તાલુકાનાં ૫૩ ગામની માહિતી છે — દરેક ગામનું કેશોદથી અંતર, દિશા, પિન કોડ, પાક અને સુવિધાઓ. ગામડાંની યાદી જુઓ.
કેશોદથી સોમનાથ કેટલું દૂર છે?
કેશોદથી સોમનાથ મંદિર ૫૪.૩ કિમી રસ્તા માર્ગે · ૪૧ મિનિટ છે. વેરાવળ થઈને રોડ કે ટ્રેન બંને રીતે જઈ શકાય.
કેશોદથી સાસણ ગીર કેટલું દૂર છે?
કેશોદથી સાસણ ગીર ૪૯.૯ કિમી રસ્તા માર્ગે · ૪૬ મિનિટ છે. કેશોદ એરપોર્ટ ગીર જવા માટે નજીકનાં એરપોર્ટમાંનું એક છે.
કેશોદ કેવી રીતે પહોંચવું?
રેલવેથી કેશોદ સ્ટેશન (KSD) વેરાવળ–જૂનાગઢ–રાજકોટ લાઇન પર છે. રોડ માર્ગે GSRTC અને ખાનગી બસો રાજકોટ, અમદાવાદ, જૂનાગઢ, વેરાવળથી મળે છે. કેમ પહોંચવું પાનું જુઓ.
સંદર્ભ: [ ] ચિહ્ન પર ક્લિક કરવાથી મૂળ સ્ત્રોત (વિકિપીડિયા વગેરે) ખુલશે. વિકિપીડિયાની સામગ્રી CC BY-SA 4.0 હેઠળ છે.