કેશોદ અને આસપાસનાં જોવાલાયક સ્થળો
કેશોદ શહેર, તાલુકો અને ૧૦૦–૨૦૦ કિમીમાં આવેલાં મંદિરો, ઐતિહાસિક સ્થળો, દરિયાકિનારા અને વન્યજીવ ઉદ્યાનો — કેશોદથી રસ્તા માર્ગે અંતર અને સમય સાથે.
કેશોદ અને તાલુકામાં ૧૪
સોનલ ધામ, મઢડા
મઢડા (તા. કેશોદ) ગામ આઈ શ્રી સોનલ માતાજીનું જન્મસ્થળ છે (૧૯૨૪).
અક્ષયગઢ ડુંગર
કેશોદ શહેરથી આશરે ૩ કિમી દૂર આવેલો અક્ષયગઢ ડુંગર શહેરની ઓળખ છે.
પ્રતીકાત્મક ફોટોકેશોદ હવાઈમથક (એરપોર્ટ)
કેશોદ હવાઈમથક (IXK) જૂનાગઢ જિલ્લાનું હવાઈમથક છે અને સોમનાથ તથા સાસણ ગીર જવા માટે સૌથી નજીકનાં એરપોર્ટમાંનું…
પંચાળા સ્વામિનારાયણ મંદિર
ભગવાન સ્વામિનારાયણે પંચાળામાં રાસોત્સવ કર્યો હતો અને અહીંથી સંપ્રદાયના આશ્રિતોમાં તિલક-ચાંદલો કરવાની શરૂઆત થઈ…
દાસારામ મંદિર, બાલાગામ
બાલાગામમાં માર્ગી સાધુઓના દાસ બાવા પંથનું દાસારામ મંદિર તથા જળ સમાધિ સ્થાન આવેલાં છે, જેને આહીર અને સગર સમાજ…
વાસંગદેવી મંદિર, બાલાગામ
બાલાગામથી પૂર્વ દિશામાં આશરે દોઢ કિમી દૂર આવેલું વાસંગદેવીનું મંદિર વડનગરા નાગર બ્રાહ્મણોમાં 'જોષીપુરા' અટક…
માણેકવાડા — “માળ” સ્થાનક અને ભીખુદાન ગઢવીનું ગામ
ચારણોનું ગામ માણેકવાડા લોકસાહિત્યની “સીમાડે સરપ ચિરાણો” કથા માટે જાણીતું છે — મઘરવાડા અને માણેકવાડા વચ્ચેની…
પ્રાચીન શિવ મંદિર, બડોદર
બડોદર ગામમાં વિક્રમ સંવત ૧૭૩૦ (આશરે ઈ.સ. ૧૬૭૪)માં કાઠી દરબાર શૂરાવાળાએ બંધાવેલું શિવ મંદિર છે — તાલુકાનાં…
ધુણેશ્વર બાપાનું મંદિર, ઇસરા
કેશોદથી પશ્ચિમે આવેલા ઇસરા ગામમાં ધુણેશ્વર બાપાનું મંદિર છે, જે આસપાસનાં ગામોનું શ્રદ્ધાસ્થાન છે.
શ્રીરામ મંદિર, અગતરાય
કેશોદથી ૭ કિમી ઉત્તરે આવેલા અગતરાય ગામમાં શ્રીરામ મંદિર આવેલું છે, જે ગામનું મુખ્ય ધાર્મિક સ્થળ છે.
કેશોદ GSRTC બસ સ્ટેન્ડ
શહેરની મધ્યમાં, રેલવે સ્ટેશનથી લગભગ ૧ કિમી દૂર આવેલું GSRTC બસ સ્ટેન્ડ — જૂનાગઢ, વેરાવળ, સોમનાથ, માંગરોળ,…
પ્રતીકાત્મક ફોટોકેશોદ રેલવે સ્ટેશન
કેશોદ રેલવે સ્ટેશન પશ્ચિમ રેલવેની રાજકોટ–જૂનાગઢ–વેરાવળ (સોમનાથ) લાઇન પર આવેલું છે.
પ્રતીકાત્મક ફોટોકેશોદ માર્કેટિંગ યાર્ડ (APMC)
કેશોદ માર્કેટિંગ યાર્ડ તાલુકાના ખેડૂતો માટે મગફળી, કપાસ, ઘઉં, ચણા, જીરુ, તલ જેવી જણસના વેચાણનું મુખ્ય કેન્દ્ર…
ઘેડ પંથક
કેશોદ, માંગરોળ અને પોરબંદર વચ્ચેનો નીચાણવાળો ઘેડ પંથક ચોમાસામાં ઓઝત સહિતની નદીઓનાં પાણી ફરી વળવા માટે જાણીતો…
નજીકનાં પ્રવાસન સ્થળો ૧૧૪
સોમનાથ મંદિર
બાર જ્યોતિર્લિંગમાં પ્રથમ ગણાતું સોમનાથ મંદિર પ્રભાસ પાટણમાં સમુદ્રકિનારે આવેલું છે.
સાસણ ગીર રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન
એશિયાઈ સિંહોનું એકમાત્ર કુદરતી નિવાસસ્થાન — સાસણ ગીર. જંગલ સફારીની પરમિટ ગુજરાત વન વિભાગની સત્તાવાર વેબસાઇટ…
ગિરનાર પર્વત
ગિરનાર ગુજરાતનો સૌથી ઊંચો પર્વત છે અને હિન્દુ તથા જૈન બંને ધર્મ માટે પવિત્ર છે.
જૂનાગઢ
જિલ્લા મથક જૂનાગઢ ગિરનારની તળેટીમાં વસેલું ઐતિહાસિક શહેર છે — ઉપરકોટ, મહાબત મકબરો, સક્કરબાગ, અશોકનો શિલાલેખ…
માધવપુર (ઘેડ)
માધવપુર (ઘેડ)માં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ અને રુક્મિણીના વિવાહની યાદમાં રામનવમીના દિવસોમાં ભવ્ય મેળો ભરાય છે.
માધવરાય મંદિર અને મેળો, માધવપુર
લોકવાયકા મુજબ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ અને રુક્મિણીનાં લગ્ન માધવપુર (ઘેડ)માં થયાં હતાં.
માંગરોળ
માંગરોળ અરબી સમુદ્ર કિનારે આવેલું જૂનું બંદર અને મત્સ્ય ઉદ્યોગનું કેન્દ્ર છે.
શીલ બીચ, માંગરોળ
માંગરોળ તાલુકાના શીલ ગામ પાસેનો શાંત, ઓછો જાણીતો દરિયાકિનારો — નાળિયેરીનાં વૃક્ષો, માછીમારોની હોડીઓ અને…
ગિરનાર અભયારણ્ય
ગિરનાર ડુંગરની આસપાસનું ૧૮૦ ચો. કિમીનું અભયારણ્ય (૨૦૦૮) — એશિયાઈ સિંહ, દીપડા, હરણ અને અનેક પક્ષીઓનું ઘર.
દેવળીયા સફારી પાર્ક
દેવળીયા સફારી પાર્ક (ગીર ઇન્ટરપ્રિટેશન ઝોન)માં ટૂંકી બસ સફારીમાં સિંહ સહિતના વન્યજીવ જોઈ શકાય છે.
ચોરવાડ
ચોરવાડનો દરિયાકિનારો અને નવાબનો જૂનો ઉનાળુ મહેલ જાણીતો છે. ઉદ્યોગપતિ ધીરુભાઈ અંબાણીનું જન્મસ્થળ પણ ચોરવાડ છે.
દરબાર હૉલ મ્યુઝિયમ, જૂનાગઢ
નવાબોના જૂના દરબાર હૉલમાં આવેલું મ્યુઝિયમ — સિંહાસન, ઝુમ્મર, શસ્ત્રો, ચિત્રો, હાવડા-પાલખી અને નવાબી કાળની…
નરસિંહ મહેતાનો ચોરો અને સરોવર, જૂનાગઢ
ગુજરાતી ભાષાના આદિકવિ ભક્ત નરસિંહ મહેતા (૧૫મી સદી) જૂનાગઢમાં રહેતા હતા — જૂના શહેરમાં તેમનો “ચોરો”…
સ્વામિનારાયણ મંદિર, જૂનાગઢ
ભગવાન સ્વામિનારાયણે ૧૮૨૮માં પ્રતિષ્ઠા કરેલું આ છ મુખ્ય મંદિરોમાંનું એક મંદિર જૂનાગઢ શહેરમાં આવેલું છે.
દાતાર ડુંગર (જમિયલશા દાતાર)
જૂનાગઢ પાસે ગિરનાર સામે આવેલા દાતાર ડુંગર પર સંત જમિયલશા દાતારની દરગાહ છે, જ્યાં હિંદુ-મુસ્લિમ બંને…
વિલિંગ્ડન ડેમ, જૂનાગઢ
દાતાર ડુંગરની તળેટીમાં ૧૯૩૬માં નવાબના સમયમાં બંધાયેલો ડેમ — જૂનાગઢનું લોકપ્રિય પિકનિક સ્થળ, ચોમાસામાં ઓવરફ્લો…
મહાબત મકબરો
૧૯મી સદીના અંતમાં બનેલો મહાબત મકબરો ઇન્ડો-ઇસ્લામિક અને યુરોપિયન ગોથિક સ્થાપત્યના સુંદર મિશ્રણ માટે જાણીતો છે.
બહાઉદ્દીન મકબરો, જૂનાગઢ
મહાબત મકબરાની બાજુમાં આવેલો નવાબના વઝીર બહાઉદ્દીન હુસૈનભાઈનો મકબરો (૧૮૯૧–૯૬) — ચાર મિનારા પર બહારથી વીંટળાતાં…
બાવા પ્યારા ગુફાઓ
ઉપરકોટની દક્ષિણે આવેલી ઈ.સ. ૧લી–૨જી સદીની બૌદ્ધ ગુફાઓનું જૂથ, જેમાં ચૈત્ય અને વિહારો કોતરેલા છે.
ઉપરકોટનો કિલ્લો
ઉપરકોટ જૂનાગઢનો પ્રાચીન કિલ્લો છે જેમાં અડી-કડી વાવ, નવઘણ કૂવો, બૌદ્ધ ગુફાઓ અને જૂની મસ્જિદ જોવા મળે છે.
નવઘણ કૂવો, ઉપરકોટ
ઉપરકોટનો ૧૧મી સદીનો આ અનોખો કૂવો ૫૨ મીટર ઊંડો છે અને તેમાં ફરતાં પગથિયાં ઊતરીને પાણી સુધી જવાય છે.
ઉપરકોટની બૌદ્ધ ગુફાઓ
ઉપરકોટ કિલ્લાની અંદર ત્રણ માળની ખડકમાં કોતરેલી બૌદ્ધ ગુફાઓ (ઈ.સ.
અડી કડી વાવ, ઉપરકોટ
ઉપરકોટ કિલ્લાની અંદર ખડકમાં કોતરેલી ૧૫મી સદીની આ વાવ ૧૨૦ પગથિયાં ઊંડી છે.
ખાપરા કોડિયા ગુફાઓ
જૂનાગઢની સૌથી જૂની બૌદ્ધ ગુફાઓ (ઈ.સ. પૂર્વે ૩જી–૪થી સદી), ઉપરકોટની ઉત્તરે.
અશોકનો શિલાલેખ, જૂનાગઢ
ગિરનારના માર્ગે આવેલા વિશાળ ખડક પર સમ્રાટ અશોક, રુદ્રદામન અને સ્કંદગુપ્તના શિલાલેખો કોતરાયેલા છે — ભારતના…
સક્કરબાગ પ્રાણી સંગ્રહાલય
સક્કરબાગ ગુજરાતનાં સૌથી જૂનાં પ્રાણી સંગ્રહાલયોમાંનું એક છે અને એશિયાઈ સિંહોના સંવર્ધન કાર્યક્રમ માટે જાણીતું…
દામોદર કુંડ
ગિરનાર તળેટી પાસે આવેલો પવિત્ર દામોદર કુંડ, જ્યાં ભક્તો સ્નાન કરી પૂર્વજોના મોક્ષ માટે વિધિ કરે છે.
ભવનાથ મહાદેવ
ગિરનાર તળેટીમાં આવેલું ભવનાથ મહાદેવ મંદિર. મહાશિવરાત્રિએ ભરાતો ભવનાથનો મેળો અને નાગા સાધુઓની રવેડી દેશભરમાં…
ગિરનાર રોપ-વે
૨૦૨૦માં શરૂ થયેલો ગિરનાર રોપ-વે તળેટીથી અંબાજી મંદિર સુધી થોડી જ મિનિટોમાં પહોંચાડે છે.
ગિરનાર જૈન મંદિરો (નેમિનાથ)
ગિરનારના પહેલા શિખરે આવેલું જૈન મંદિરોનું જૂથ, જેમાં ૧૨મી સદીનું નેમિનાથ મંદિર મુખ્ય છે.
અંબાજી મંદિર, ગિરનાર
ગિરનાર પર લગભગ ૫,૦૦૦ પગથિયાં ચડ્યા પછી આવતું અંબા માતાનું પ્રાચીન મંદિર, જ્યાં રોપ-વે પણ પહોંચે છે.
ગુરુ દત્તાત્રેય શિખર, ગિરનાર
ગિરનારનું સૌથી ઊંચું અને અંતિમ શિખર, જ્યાં ભગવાન દત્તાત્રેયનાં પાદુકા છે.
તાલાળા — કેસર કેરીનું બજાર
ગીર તળેટીનું નગર તાલાળા “ગીર કેસર” કેરી (GI ટેગ ૨૦૧૧)નું મુખ્ય બજાર છે — મે-જૂનમાં અહીંનું માર્કેટિંગ યાર્ડ…
કમલેશ્વર ડેમ, ગીર
સાસણ ગીરના જંગલની અંદર હીરણ નદી પર બંધાયેલો કમલેશ્વર ડેમ — ગીરનું જીવનજળ, જ્યાં મગરોની મોટી વસ્તી છે અને…
વેરાવળ
વેરાવળ ગુજરાતનાં મહત્વનાં મત્સ્ય બંદરોમાંનું એક છે અને સોમનાથ જવા માટેનું મુખ્ય રેલવે મથક છે.
ખોડિયાર માતાજી મંદિર, સવની
વેરાવળ તાલુકાના સવની ગામથી ૪ કિમી દૂર સવની–ભેરાળા માર્ગે આવેલું ખોડિયાર માતાજીનું મંદિર, જેની સામે જ…
વેરાવળ બંદર અને દીવાદાંડી
ગુજરાતનું સૌથી મોટું મત્સ્ય બંદર — સેંકડો રંગીન હોડીઓ, માછલી બજારની ધમાલ અને દરિયાકિનારે દીવાદાંડી.
ભાલકા તીર્થ
પરંપરા મુજબ ભાલકા તીર્થ એ સ્થળ છે જ્યાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને પારધીનું બાણ વાગ્યું હતું.
પ્રભાસ પાટણ અને સોમનાથ મ્યુઝિયમ
સોમનાથ મંદિરની આસપાસનું પ્રાચીન નગર પ્રભાસ પાટણ — જૂના શહેરની ગલીઓ, જૂનું સોમનાથ મંદિર (અહલ્યાબાઈ મંદિર),…
સોમનાથ બીચ
સોમનાથ મંદિરની બાજુમાં જ આવેલો લાંબો દરિયાકિનારો — સાંજે મંદિરની આરતી પછી ફરવા માટે ઉત્તમ.
ત્રિવેણી સંગમ, સોમનાથ
હિરણ, કપિલા અને સરસ્વતી નદીઓનો દરિયા સાથેનો સંગમ — સોમનાથ મંદિરથી ૨ કિમી.
ઢાંક ગુફાઓ
ઉપલેટા પાસે ઢાંક ગામે ખડકમાં કોતરેલી પ્રાચીન જૈન ગુફાઓ (ઈ.સ. ૨જી–૪થી સદી), જેમાં તીર્થંકરોની આકૃતિઓ છે.
કનકાઈ માતા મંદિર, ગીર
ગીર જંગલની અંદર આવેલું કનકાઈ માતાજીનું પ્રાચીન મંદિર — જવા માટે વન વિભાગની પરવાનગી લેવી પડે છે અને સાંજ…
ખંભાલીડા બૌદ્ધ ગુફાઓ
ગોંડલ પાસે ૪થી–૫મી સદીની ત્રણ બૌદ્ધ ગુફાઓ, જેના પ્રવેશદ્વાર પર બોધિસત્ત્વ પદ્મપાણિ અને વજ્રપાણિનાં મોટાં…
ખોડલધામ, કાગવડ
જેતપુર પાસે કાગવડમાં લેઉવા પાટીદાર સમાજે બંધાવેલું ખોડિયાર માતાજીનું ભવ્ય મંદિર, ૨૦૧૭માં પ્રાણપ્રતિષ્ઠા.
જાંબુવનની ગુફા, રાણાવાવ
રાણાવાવ પાસે આદિત્યાણામાં આવેલી પ્રાચીન ગુફા — માન્યતા મુજબ અહીં શ્રીકૃષ્ણ અને જાંબુવન વચ્ચે સ્યમંતક મણિ માટે…
પોરબંદર
મહાત્મા ગાંધીનું જન્મસ્થળ પોરબંદર — કીર્તિ મંદિર, સુદામા મંદિર અને ચોપાટી જોવાલાયક છે.
હુઝૂર પેલેસ, પોરબંદર
પોરબંદરના મહારાણા નટવરસિંહજીએ ૨૦મી સદીની શરૂઆતમાં દરિયાકિનારે બંધાવેલો યુરોપિયન શૈલીનો મહેલ.
કીર્તિ મંદિર, પોરબંદર
કીર્તિ મંદિર એ ગાંધીજીનું જન્મસ્થાન છે, જ્યાં હવે સ્મારક અને સંગ્રહાલય આવેલું છે.
નવલખા મંદિર, ઘુમલી
બરડા ડુંગરની તળેટીમાં જેઠવા રાજપૂતોની જૂની રાજધાની ઘુમલીનું ૧૨મી સદીનું સોલંકી શૈલીનું ભવ્ય સૂર્યમંદિર —…
બરડા અભયારણ્ય
બરડા ડુંગરનું અભયારણ્ય ટ્રેકિંગ અને સમૃદ્ધ વનસ્પતિ માટે જાણીતું છે.
ખીમેશ્વર મહાદેવ મંદિર, કુછડી
પોરબંદરથી ૧૦ કિમી દૂર કુછડી ગામ પાસે અરબી સમુદ્રના કિનારે આવેલું પ્રાચીન મંદિર-સંકુલ — રાજ્ય પુરાતત્વ…
તુલસીશ્યામ
ગીરના જંગલ વચ્ચે આવેલું તુલસીશ્યામ ભગવાન શ્યામના મંદિર અને ગરમ પાણીના કુંડ માટે જાણીતું છે.
ગોપનું મંદિર
ગોપ ગામે (જામનગર જિલ્લો) આવેલું ઈ.સ. ૬ઠ્ઠી સદીનું મંદિર ગુજરાતનાં સૌથી જૂનાં હયાત મંદિરોમાંનું એક છે — મૈત્રક…
પીપલાણા દીક્ષાધામ
પીપલાણા સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયનું 'દીક્ષાધામ' છે. ઈ.સ. ૧૮૦૦માં અહીં રામાનંદ સ્વામીએ નીલકંઠ વર્ણીને ભાગવતી…
બંધનાથ મહાદેવ, વંથલી
વંથલી તાલુકામાં બંધડા ગામ પાસે આવેલું બંધનાથ મહાદેવનું સ્થાનક, જ્યાં દર વર્ષે મેળો ભરાય છે.
લોજ
માંગરોળ નજીકનું લોજ ગામ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયનું તીર્થ છે. ઈ.સ.
ઉમિયા માતાજી મંદિર, ગાંઠીલા
વંથલી તાલુકાના ગાંઠીલા ગામે ઓઝત નદીના કાંઠે કડવા પાટીદાર સમાજનાં કુળદેવી ઉમિયા માતાજીનું મંદિર છે, જે આસપાસના…
ઓશો આશ્રમ, માધવપુર
માધવપુર બીચ પાસે દરિયાકિનારે આવેલો ઓશો આશ્રમ (ધ્યાન કેન્દ્ર) શાંત વાતાવરણ, ધ્યાન શિબિરો અને સમુદ્રના નજારા…
માધવપુર કાચબા ઉછેર કેન્દ્ર
માધવપુર બીચ પર વન વિભાગનું દરિયાઈ કાચબા ઉછેર કેન્દ્ર છે, જ્યાં શિયાળામાં દરિયાકિનારે ઈંડાં મૂકતા ઓલિવ રિડલી…
મધુવંતી ડેમ, મેંદરડા
મેંદરડા પાસે મધુવંતી નદી પર બંધાયેલો સિંચાઈ ડેમ — ચોમાસામાં ઓવરફ્લો અને શિયાળામાં પક્ષીઓ જોવા માટે સ્થાનિક…
રા ખેંગાર વાવ, વંથલી
વંથલી પાસે આવેલી ૧૧મી–૧૨મી સદીની આ પ્રાચીન વાવ ચુડાસમા રાજા રા ખેંગારના નામે ઓળખાય છે અને રાજ્ય સંરક્ષિત…
માંગરોળ બંદર અને જૂનું શહેર
અરબી સમુદ્ર કિનારે આવેલું માંગરોળ જૂનું નવાબી બંદર-નગર છે — માછીમારી બંદર, ૧૫મી સદીની જામી મસ્જિદ, જૂનો…
ગંજપીર દાદાની દરગાહ
ઘેડ પંથકમાં બાલાગામ–કુતિયાણા વચ્ચે આવેલી ગંજપીર દાદાની દરગાહ — હિંદુ-મુસ્લિમ બંને સમાજના લોકો અહીં માનતા…
BAPS સ્વામિનારાયણ અક્ષર મંદિર, જૂનાગઢ
જૂનાગઢ શહેરમાં આવેલું BAPS સંસ્થાનું આધુનિક શિખરબદ્ધ મંદિર — સ્વચ્છ પરિસર, સાંજની આરતી અને ઉત્સવો માટે…
મોતીબાગ અને કૃષિ યુનિવર્સિટી, જૂનાગઢ
નવાબોના સમયનો મોતીબાગ આજે જૂનાગઢ કૃષિ યુનિવર્સિટીનું લીલુંછમ કેમ્પસ છે — જૂનાં વૃક્ષો, બોટનિકલ ગાર્ડન અને…
સૂરજ ફન વર્લ્ડ, જૂનાગઢ
જૂનાગઢનું એમ્યુઝમેન્ટ અને વોટર પાર્ક — રાઇડ્સ, વોટર સ્લાઇડ અને બાળકો માટે મનોરંજન.
મંડેર (ઘેડ) — રામદેવપીર અને કાળેશ્વર મહાદેવ
કુતિયાણા તાલુકાના મંડેર ગામમાં રામદેવપીરનું મંદિર અને પ્રાચીન કાળેશ્વર મહાદેવ મંદિર છે.
જુમ્મા મસ્જિદ અને નીલમ-માણેક તોપો, ઉપરકોટ
ઉપરકોટની અંદર ૧૫મી સદીની જુમ્મા મસ્જિદ — માન્યતા મુજબ રાણકદેવીના મહેલ પરથી બનેલી, ૧૪૦ સ્તંભો અને ખુલ્લા…
જટાશંકર મહાદેવ, ગિરનાર
ગિરનારની તળેટીમાં ભવનાથથી જંગલના રસ્તે આવેલું કુદરતી ગુફા-મંદિર, જ્યાં ચોમાસામાં ઝરણું વહે છે.
આદ્રી બીચ
માળિયા હાટીના તાલુકામાં ચોરવાડ અને વેરાવળ વચ્ચે આવેલો આદ્રી ગામનો શાંત દરિયાકિનારો — ભીડ વગરનો, પિકનિક અને…
ગોરખનાથ શિખર, ગિરનાર
ગિરનારનું અને ગુજરાતનું સૌથી ઊંચું શિખર (આશરે ૧,૧૧૭ મીટર) — ગુરુ ગોરખનાથની અખંડ ધૂણી અને પાદુકા.
મગર ઉછેર કેન્દ્ર, સાસણ ગીર
સાસણ ગીર ગામમાં વન વિભાગના કાર્યાલય પાસે આવેલું મગર ઉછેર કેન્દ્ર — ૧૯૭૭થી અહીં મગરનાં બચ્ચાં ઉછેરીને કમલેશ્વર…
ગણોદ દરબારગઢ
ઉપલેટા તાલુકાના ગણોદ ગામમાં આવેલો જૂનો દરબારગઢ (ગઢ-મહેલ) — સૌરાષ્ટ્રના તાલુકદારી ગામોની જૂની બાંધણીનો નમૂનો.
ભીડભંજન હનુમાન મંદિર, વેરાવળ
વેરાવળ–સોમનાથ માર્ગે આવેલું હનુમાનજીનું જાણીતું મંદિર, જ્યાં શનિવારે અને હનુમાન જયંતીએ ભક્તોની મોટી ભીડ રહે…
પ્રાચીન સૂર્ય મંદિર, પ્રભાસ પાટણ
ત્રિવેણી સંગમ પાસે આવેલું ખંડિત પ્રાચીન સૂર્ય મંદિર — સોલંકી કાળની કોતરણી અને સૂર્યદેવની મૂર્તિના અવશેષો.
સતાધાર
આપા ગીગાની જગ્યા સતાધાર — અન્નક્ષેત્ર અને સેવા માટે પ્રસિદ્ધ સૌરાષ્ટ્રનું મોટું યાત્રાધામ.
આંબાજળ ડેમ, વિસાવદર
વિસાવદર તાલુકાના જાંબુડી ગામ પાસે આંબાજળ નદી પર આવેલો સિંચાઈ ડેમ — સતાધાર (આપાગીગાનું મંદિર)ની બાજુમાં જ,…
ગીતા મંદિર અને ગોલોકધામ (દેહોત્સર્ગ)
ત્રિવેણી સંગમ પાસે આવેલું દેહોત્સર્ગ તીર્થ — માન્યતા મુજબ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણે અહીંથી નિજધામ ગમન કર્યું હતું.
પાંચ પાંડવ ગુફા, સોમનાથ
સોમનાથ પાસે લાલઘાટી વિસ્તારમાં આવેલી ગુફા-મંદિર, જેમાં પાંચ પાંડવો અને દ્રૌપદીની મૂર્તિઓ તથા શિવલિંગ છે.
શંકરાચાર્ય શારદા મઠ અને હિંગળાજ ગુફા, સોમનાથ
પાંચ પાંડવ ગુફા પાસે આવેલો જગદ્ગુરુ શંકરાચાર્યનો શારદા મઠ, જેમાં આદિ શંકરાચાર્યની ગુફા અને પાંડવોનાં કુળદેવી…
ઉબેણ ડેમ, ભેંસાણ
ભેંસાણ તાલુકાના ભાટ ગામ પાસે ઉબેણ નદી પર બંધાયેલો સિંચાઈ ડેમ — પરબધામથી નજીક, ચોમાસામાં જોવાલાયક.
પ્રાચી તીર્થ
સરસ્વતી નદીના કાંઠે આવેલું પ્રાચીન તીર્થ, જ્યાં પિતૃઓના શ્રાદ્ધ-તર્પણ માટે લોકો આવે છે.
ભાદર ડેમ
જેતપુર–ગોંડલ પંથકમાં ભાદર નદી પર બંધાયેલો સૌરાષ્ટ્રનો મોટો સિંચાઈ ડેમ — વિશાળ જળાશય, શિયાળામાં યાયાવર પક્ષીઓ…
પરબધામ (પરબ વાવડી)
સંત દેવીદાસ અને અમર માની જગ્યા પરબધામ, જ્યાં અષાઢી બીજે મોટો મેળો ભરાય છે.
જામજીર ધોધ, ગીર
ગીર ગઢડા તાલુકામાં જામવાળા પાસે શિંગોડા નદી પર આવેલો ધોધ — ચોમાસામાં (જુલાઈથી સપ્ટેમ્બર) પૂરબહારમાં હોય છે…
ઉમિયાધામ, સિદસર
જામનગર જિલ્લાના જામજોધપુર તાલુકાના સિદસર ગામે આવેલું ઉમિયાધામ સૌરાષ્ટ્રના કડવા પાટીદાર સમાજનું મુખ્ય તીર્થ છે…
દરબારગઢ, પોરબંદર
પોરબંદરના જેઠવા રાણાઓનો જૂનો દરબારગઢ (કિલ્લા-મહેલ) શહેરની મધ્યમાં — કોતરણીવાળા દરવાજા, ઝરૂખા અને જૂના શહેરની…
પોરબંદર પક્ષી અભયારણ્ય
શહેરની મધ્યમાં આવેલું ભારતનું સૌથી નાનું પક્ષી અભયારણ્ય — શિયાળામાં ફ્લેમિંગો, પેલિકન અને અનેક યાયાવર પક્ષીઓ…
પોરબંદર ચોપાટી બીચ
પોરબંદર શહેરનો દરિયાકિનારો — સાંજે ફરવા, નાસ્તા અને ઊંટ-સવારી માટે લોકપ્રિય.
સુદામા મંદિર, પોરબંદર
શ્રીકૃષ્ણના બાળસખા સુદામાને સમર્પિત ભારતનું એકમાત્ર મંદિર, ૧૯૦૨–૦૭માં બંધાયેલું.
ભારત મંદિર, પોરબંદર
પોરબંદરમાં આવેલું અનોખું “મંદિર”, જેના ફર્શ પર ભારતનો વિશાળ રાહત-નકશો અને દીવાલો પર ભારતના મહાપુરુષોની…
તારા મંદિર (પ્લેનેટેરિયમ), પોરબંદર
ભારત મંદિરની બાજુમાં આવેલું નહેરુ પ્લેનેટેરિયમ “તારા મંદિર” — બાળકો માટે ખગોળ શો.
મૂળ દ્વારકા, કોડીનાર
કોડીનાર પાસે વિસાવાડા દરિયાકિનારે આવેલું મૂળ દ્વારકા — માન્યતા મુજબ શ્રીકૃષ્ણે મથુરાથી આવીને પહેલાં અહીં…
કીલેશ્વર મહાદેવ, બરડા
બરડા અભયારણ્યની અંદર ઘનઘોર જંગલ વચ્ચે આવેલું પ્રાચીન શિવમંદિર — વન વિભાગની પરવાનગી સાથે જવાય છે.
વિકીયા વાવ, ઘુમલી
બરડા ડુંગરની તળેટીમાં ઘુમલી પાસે આવેલી ૧૧મી સદીની વિશાળ વાવ — જેઠવા રાજા ખેતોજીએ પિતા વિક્રમાદિત્યની યાદમાં…
ખોડિયાર માતાજી મંદિર, ગળધરા
ધારી પાસે શેત્રુંજી નદીની ખીણ (ગળધરા)માં આવેલું ખોડિયાર માતાજીનું મૂળ સ્થાનક — ઊંચી ભેખડો, ખોડિયાર ડેમ અને…
આંબરડી સફારી પાર્ક, ધારી
ધારી (અમરેલી) પાસે શેત્રુંજી નદીના કાંઠે ગીરના પૂર્વ ભાગમાં આવેલો સફારી પાર્ક — ફેન્સ્ડ વિસ્તારમાં એશિયાઈ…
અહમદપુર માંડવી બીચ
દીવ નજીક આવેલો અહમદપુર માંડવીનો શાંત દરિયાકિનારો વૉટર સ્પોર્ટ્સ માટે જાણીતો છે.
મિયાણી બીચ
પોરબંદર–દ્વારકા માર્ગે મિયાણી ગામ પાસેનો અવિકસિત, સ્વચ્છ દરિયાકિનારો — ખડકો વચ્ચે ચોખ્ખું પાણી અને ઝીણી રેતી.
હરસિદ્ધિ માતા મંદિર, મિયાણી
પોરબંદર–દ્વારકા માર્ગે મિયાણી પાસે કોયલા ડુંગર પર આવેલું હરસિદ્ધિ (હર્ષદ) માતાનું પ્રાચીન મંદિર — માન્યતા…
સુત્રાપાડા દરિયાકિનારો
સોમનાથથી ૧૫ કિમી પૂર્વે અરબી સમુદ્ર કિનારે આવેલું તાલુકા મથક — ખડકાળ કિનારો, માછીમારી બંદર અને પ્રાચી તીર્થનો…
વંથલી
કેશોદથી ૨૪ કિમી ઉત્તર-પૂર્વે ઓઝત નદીના કાંઠે આવેલું જૂનું નગર (પ્રાચીન “વામનસ્થલી”) — રા ખેંગાર વાવ, બંધનાથ…
કોડીનાર
ગીર સોમનાથ જિલ્લાનું નગર, મૂળ દ્વારકા અને ગીરના દક્ષિણ ભાગનું પ્રવેશદ્વાર — ખાંડ કારખાનું, દરિયાકિનારો અને…
માળિયા હાટીના
કેશોદથી ૨૨ કિમી દક્ષિણે વેરાવળ માર્ગે આવેલું તાલુકા મથક — ચોરવાડ બીચ અને આદ્રી બીચનું પ્રવેશદ્વાર.
મેંદરડા
કેશોદથી ૨૩ કિમી પૂર્વે ગીર તળેટીનું તાલુકા મથક — સાસણ ગીર જવાનો રસ્તો અહીંથી, મધુવંતી ડેમ અને કનરો ડુંગર…
માણાવદર
કેશોદથી ૩૦ કિમી પશ્ચિમે આવેલું તાલુકા મથક, જૂનું બાંટવા-માણાવદર રજવાડું — મગફળી અને કપાસનું બજાર,…
ઉપલેટા
રાજકોટ જિલ્લાનું નગર, મોજ નદીના કાંઠે — ઢાંક ગુફાઓ અને ગણોદ દરબારગઢ નજીક; મગફળી-તેલ મિલો.
ધોરાજી
ગોંડલ રજવાડાનું જૂનું નગર, ભાદર નદી પાસે — દરબારગઢ, જૂનાં દરવાજા, જ્યુબિલી બાગ અને ભાદર ડેમ નજીક.
બાંટવા
બાલાગામથી નજીક આવેલું જૂનું રજવાડી નગર — મેમણ સમાજનું મૂળ વતન, જૂની હવેલીઓ અને દરબારગઢ. કેશોદથી આશરે ૩૦ કિમી.
કુતિયાણા
ઘેડ પંથકનું તાલુકા મથક, ભાદર નદીના કાંઠે — જૂનું નગર, પોરબંદર માર્ગે. કેશોદથી ૫૮ કિમી.
વિસાવદર
ગીરની ઉત્તરે આવેલું તાલુકા મથક — સતાધાર, પરબધામ, આંબાજળ ડેમ અને કનકાઈ (ગીર) જવાનું મથક.
જેતપુર
ભાદર નદીના કાંઠે આવેલું સાડી-છાપકામ (ટેક્સટાઇલ પ્રિન્ટિંગ)નું પ્રખ્યાત નગર — ખોડલધામ (કાગવડ) અને વીરપુર…
રાણાવાવ
પોરબંદર જિલ્લાનું નગર, બરડા ડુંગરની તળેટીમાં — જાંબુવનની ગુફા, સિમેન્ટ ઉદ્યોગ અને બરડા અભયારણ્યનું…
એક દિવસના પ્રવાસ માટે ૨૦
દીવ
દીવ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ છે — નાગવા બીચ, દીવનો કિલ્લો અને પોર્ટુગીઝ સમયનાં ચર્ચ જોવાલાયક છે.
દ્વારકાધીશ મંદિર
ચારધામમાંનું એક દ્વારકાધીશ મંદિર ગોમતી નદીના કિનારે આવેલું છે.
વીરપુર (જલારામ ધામ)
સંત શ્રી જલારામ બાપાનું વીરપુર — અહીંનું મંદિર વર્ષોથી કોઈ દાન સ્વીકારતું નથી અને સૌને પ્રસાદ જમાડે છે.
ગોંડલ
ગોંડલ રજવાડાનું શહેર — નવલખા મહેલ, રિવરસાઇડ પેલેસ, રોયલ વિન્ટેજ કાર સંગ્રહ, ભુવનેશ્વરી માતાનું મંદિર અને…
નાગોઆ બીચ, દીવ
દીવનો સૌથી લોકપ્રિય અર્ધચંદ્રાકાર બીચ — હોકા વૃક્ષો, શાંત પાણી, વોટર સ્પોર્ટ્સ (પેરાસેલિંગ, બનાના બોટ) અને…
ઉના
ગીર સોમનાથ જિલ્લાનું નગર અને દીવ જવાનું પ્રવેશદ્વાર — તુલસીશ્યામ, અહમદપુર માંડવી, સાણા ગુફાઓ અને દેલવાડા માટે…
ફુદમ પક્ષી અભયારણ્ય, દીવ
દીવ ટાપુના ફુદમ ગામ પાસે ખાડી-કાદવ વિસ્તારમાં આવેલું નાનું પક્ષી અભયારણ્ય — શિયાળામાં ફ્લેમિંગો અને અનેક…
નૈડા ગુફાઓ, દીવ
દીવ કિલ્લાની બહાર આવેલી કુદરતી-માનવસર્જિત ગુફાઓની ભુલભુલામણી — પોર્ટુગીઝોએ પથ્થર કાઢતાં બનેલી.
INS ખુકરી સ્મારક અને મ્યુઝિયમ, દીવ
૧૯૭૧ના યુદ્ધમાં દીવના દરિયામાં ડૂબેલી ભારતીય નૌસેનાની INS ખુકરી અને કેપ્ટન મહેન્દ્રનાથ મુલ્લાની યાદમાં…
સેન્ટ પોલ ચર્ચ, દીવ
૧૬૧૦માં પૂર્ણ થયેલું બારોક શૈલીનું પોર્ટુગીઝ ચર્ચ — લાકડાની અદ્ભુત કોતરણી અને સફેદ રવેશ.
ઘોઘલા બીચ, દીવ
દીવ ટાપુની સામે મુખ્ય ભૂમિ પર આવેલો દીવનો સૌથી લાંબો અને પ્રમાણમાં શાંત બીચ — બ્લુ ફ્લેગ પ્રમાણિત, વોટર…
દીવનો કિલ્લો
પોર્ટુગીઝોએ ૧૫૩૫–૪૧માં બાંધેલો ત્રણ બાજુ દરિયાથી ઘેરાયેલો વિશાળ કિલ્લો — તોપો, દીવાદાંડી, ચર્ચના અવશેષો અને…
સાણા ડુંગરની ગુફાઓ, ઉના
ઉના પાસે સાણા ડુંગરમાં કોતરેલી ૬૨ બૌદ્ધ ગુફાઓ (ઈ.સ. પૂર્વે ૨જી સદી) — ચૈત્ય, સ્તૂપ અને પાણીનાં ટાંકાં સાથે…
રાજકોટ
સૌરાષ્ટ્રનું સૌથી મોટું શહેર — ગાંધીજીનું બાળપણનું ઘર કબા ગાંધીનો ડેલો, વોટ્સન મ્યુઝિયમ, મહાત્મા ગાંધી…
સી શેલ મ્યુઝિયમ, દીવ
નાગોઆ રોડ પર એક નિવૃત્ત મરીન કેપ્ટને દુનિયાભરમાંથી એકઠાં કરેલાં હજારો દરિયાઈ શંખ-છીપલાંનું અનોખું ખાનગી…
ગંગેશ્વર મહાદેવ, દીવ
ફુદમ ગામે દરિયાકિનારે ખડકોમાં આવેલાં પાંચ શિવલિંગ, જેને ભરતી વખતે દરિયાનાં મોજાં અભિષેક કરે છે — માન્યતા મુજબ…
દીવ મ્યુઝિયમ (સેન્ટ થોમસ ચર્ચ)
૧૫૯૮ના પોર્ટુગીઝ સેન્ટ થોમસ ચર્ચમાં આવેલું મ્યુઝિયમ — લાકડાની પ્રાચીન સંતોની મૂર્તિઓ, પથ્થરના શિલાલેખ અને…
જલંધર બીચ અને ચક્રતીર્થ, દીવ
દીવ શહેરની દક્ષિણે આવેલો ખડકાળ જલંધર બીચ — દાનવ જલંધરના મંદિર અને ચક્રતીર્થ સનસેટ પોઇન્ટ સાથે.
શ્રી નાથજીદાદાની જગ્યા, દાણીધાર
કાલાવડ (જામનગર જિલ્લો)થી ૨૦ કિમી દક્ષિણે આવેલું પૌરાણિક યાત્રાધામ — નાથજીદાદાની જગ્યા, જ્યાં ધર્મશાળા,…
મીતીયાળા અભયારણ્ય
અમરેલી જિલ્લામાં ગીરથી પૂર્વે આવેલું ૧૮ ચો. કિમીનું નાનું અભયારણ્ય (૨૦૦૪) — ગીરમાંથી ફેલાયેલા સિંહો અને…
કોઈ પરિણામ મળ્યું નહીં